2014-12-07

සුන්දර ඉංගිරිසි: රේස් කොළෙන් හමු වුණු ඇමරිකන් ඉංග්‍රීසි

ඉස්සර ටික කාලයක් අපේ තාත්තා ගෙදරට රේස් කොළේ ගෙනාවා. ඒ ආර්ථික දුෂ්කරතා උග්‍ර වී තිබුණු කාලයක්. සමහර ආර්ථික ගැටලුවලට විසඳුම් තිබෙන්නේ ප්‍රාතිහාර්යවල විතරයි නේ. ඒ නිසා වෙන්න ඇති ගුරුවරයෙක් වුණ අපේ තාත්තාත් රේස් කොළෙන් විසඳුම් හොයන්න ඇත්තෙ.

හැබැයි, මට ඉංග්‍රීසි ඉගෙන ගන්න මේ රේස් කොළෙත් උදව් වුණා කියා අපේ තාත්තාත් තවම දන්නෙ  නැහැ. ඒ කොහොමද?

අපේ ගමේ හිටිය හාමු නෝනා කියා වයස්ගත දිළිඳු ගැහැනියක් පවා රේස් කොළේ කියෙව්වා. ඇය සමහර විට සිංහල අකුරුවත් දැන නො ඉන්න ඇති. ඒත්, මට නම් කිසිම දාක රේස් කොළේ ගිය අස්ස රේස් ගැන විස්තර තේරුණේ නැහැ. මට ඒ ගැන උනන්දුවක් තිබුණෙත් නැහැ.

ඒ වුණාට මම අවුරුදු ගණනාවක් ම ස්පෝටිං ස්ටාර් රේස් පත්තරේ මුල පිටුවේ තිබුණු කාටුන් එක කියෙව්වා. එතකොට මම ඉස්කෝලෙ හතේ අටේ පංතිවල ඉන්න ඇති. තනි තීරුවේ කාටුන් එකේ තිබුණු විහිළු හැම එකක් ම මට තේරුණේ නැහැ. එහි නිතරම තිබුණු වචනයක් තමයි ගො‍ෙ (gonna). කවුරුද මේ ගොනා? "so what you gonna do now?"

ඒ කාලෙ අපේ ගෙදර තිබුණු රත්න ශබ්දකෝෂයේ මේ වචනය තිබුණෙ නැහැ. ඇහුවට කියා දෙන්න දන්න කෙනෙක් හිටියෙත් නැහැ. ගොන කියන්නෙ going to කියන යෙදුමේ කතා ව්‍යවහාරයේ පමණක් තිබෙන කෙටි යෙදුමක් බව දැන ගත්තෙ ගොඩක් පහු වෙලා. මේ වගේ ම තවත් වදනක් තමයි වොනා (wanna). wanna කියන්නෙ want to කියන යෙදුමෙ කෙටි කිරීමක්.

මේවා වැඩිපුර ම යෙදෙන්නේ ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසියේ.

අපට ඉංග්‍රීිසි ආවේ එංගලන්තයෙන්. ඒ නිසා අපේ ව්‍යක්ත ඉංග්‍රීසි ව්‍යවහාරයන් අනුගමනය කරන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි උෟරුවයි. මේ කාරණය විශේෂයෙන් ම අක්ෂර වින්‍යාසයට අදාළයි. ඇමරිකානුවන් ඇතැම් වචනවල අක්ෂර ලියන ආකාරය සරළයි. ලේසියි. ඒත්, ලංකාවෙ ඉංග්‍රිසි ප්‍රමිතිය වන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසිය නිසා විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රවලදි බලාපොරොත්තු වෙන්නෙ බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි.

පහත පළ වන්නේ එවැනි වෙනස්කම් පිළිබඳ උදාහරණ කීපයක්: මුලින් තිබෙන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි වදනයි. ඇමරිකන් ඉංග්‍රීසි වදන දෙවනුව යෙදෙනවා.

our වෙනුවට or යෙදීම
colour - color
honour - honor
rumour - rumor

re වෙනුවට er යෙදීම
theatre - theater
centre - center

ce වෙනුවට se යෙදීම
advice - advise

ise වෙනුවට ize යෙදීම
globalise - globalize
globalisation - globalization

yse වෙනුවට yze යෙදීම
analyse - analyze

එක් l අකුරක් ද්විත්ව (double) ll බවට පත් වීම
fulfil - fulfill

අග අකුර ඉවත් වීම
ageing - aging

gue වෙනුවට g යෙදීම
dialogue - dialog

ae වෙනුවට e යෙදීම
anaesthesia - anesthesia

මේ අක්ෂර වින්‍යාස වෙනස්කම් දකින්නට ලැබෙන තවත් සුලබ වදන් කීපයක්
tonne - ton
programme - program
disc - disk
jewellery - jewelry
mum - mom
pyjama - pajama
annexe - annex
cheque - check
grey - gray
storey - story (ගොඩනැගිල්ලක තට්ටුව)
tyre - tire

සාමාන්‍යයෙන් ඇමරිකන් ඉංග්‍රීසියේ මිස්ටර්, මිසිස් අකුරින් ලියද්දී වචනය අගට නැවතීමේ ලකුණක් තිබෙනවා. එහෙත්, බ්‍රිතාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ එසේ නැහැ.

විශේෂයෙන් ම පරිගණකයේ මයික්‍රොෙසාෆ්ට් වර්ඩ් වදන් සැකසුම් මෘදුකාංගය සමග තත් ආකාරයට හෙවත් ඩිෆෝල්ට් ස්වරූපයේ ලැබෙන්නේ ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි ශබ්ද කෝෂයක් වීම නිසා පරිගණක තිරයේ යතුරුලියන විට ඉහත කී වදන් බොහොමයක බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි ස්වරූපය වැරැද්දක් ලෙස සලකුණු වෙනවා. එ් නිසා දැන්, දැන් ලංකාවේත් ඇමරිකන් ඉංග්‍රීිසි අක්ෂර වින්‍යාසය සුලබව භාවිතා වෙනවා. මෙය මුළු ලෝකයට ම සිදු වූ දෙයක්.

ඇමරිකන් ඉංග්‍රීසිය ලොව පුරා පැතිරෙන්නට තවත් හේතුවක් වුණේ ඇමරිකානු චිත්‍රපටයි. එහිදී පැතිරුණේ ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි උච්චාරණයයි. බ්‍රිතාන්‍යයේ ප්‍රමිතිගත ඉංග්‍රීසි උච්චාරණ විධිය ලෙස සැලකෙන දකුණු දිග එංගලන්තයේ උච්චාරණ විධිය අනුව ර් ශබ්දය බර තබා උච්චාරණය කරන්නේ නැහැ. උදාහරණයක් ලෙස water කියන වචනය වෝටර් කියන්නේ නැතිව වෝට කියලා තමයි බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීිසියේ උච්චාරණය කරන්නේ. ඇමරිකානුවන් ර් ශබ්ද කරනවා. හැබැයි, ඉන්දියානුවන් වගේ දිව රෝල් කරලා නෙමෙයි.

ඇමරිකානු හා බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි වාක්කෝෂයන්ගේ වෙනස්කම් රැසක් දක්නට ලැබෙනවා. පහත පළ වන්නේ කීපයක්.

සමහර වෙලාවට ඇමරිකානු වචනයේ අරුත බ්‍රිතාන්‍ය වචනයේ අරුතට වඩා වෙනස්. උදාහරණයක් ලෙස ගත්තොත් බිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසියේ රබ කියන්නේ මකන කෑල්ලට. ඒත්, ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසියේ රබර් කියන්නේ උපත් පාලන කොපුවට.

පහත පළ වන්නේ එකම දෙය සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසියේත්, ඇමරිකන් ඉංග්‍රීසියේත්, සිංහලේත් තත්සමව හෝ තත්භවවත් යෙදෙන වචන කීපයක් පිළිවෙලින්.

apartment / flat / ෆ්ලැට්ටෙක
cab / taxi / ටැක්සිය
can / tin / ටින්නෙක
cookie / biscuit / බිස්කට්ටෙක
corn / maize (ඉරිඟු)
diaper / nappy / නැපිය (සුදු සුදු නැපි - ඇස හැපි හැපි)
eraser / rubber / ඉරේසරය
fall / autumn (සරත් ඍතුව)
faucet / tap / ටැප්පෙක
trunk / boot / ඩිකිය
vacation / holiday (නිවාඩුව)
vest / waistcoat / baniyan (Sri Lankan English) (බැනියම)
candy / sweet / ටොපි
closet / wardrobe / almirah (Sri Lankan English) (අල්මාරිය)
drapes / curtains / කර්ටන්
elevator / lift / ලිෆ්ට්ටෙක
flashlight / torch / ටෝච්චෙක
garbage / rubbish (කසල)
jello / jelly / ජෙලි
license plate / number plate / නොම්මර තහඩුව
line / queue / කිව්වෙක (මොකද අනේ මේ තරමට සෙනග කිව්වෙකේ)
pants / trousers (කලිසම)
scotch tape / cellotape / සෙලෝටේප්
sidewalk / pavement  / පේමන්ටෙක
gasoline / petrol / පැට්‍රල්
highway / motorway / හයිවේ
hood / bonnet / බොනට්ටෙක
mail / post / පෝස්ට් කරනවා
movie / film / පික්චර් එක
sneakers / trainer / කැන්වස් සපත්තු
soccer / football (පාපන්දු)
stove / cooker / ගෑස් කුකරය
truck / lorry / ලොරිය
attorney or lawyer / barrister or solicitor / ලෝයර්
trailer / caravan / ටේලරේ (උදා: ටැට්ටර් ටේලරය)
pharmacy / chemist's shop / ෆාමසිය
driver's license / driving license / ලයිසම
dustbin / garbage or trash can / ඩස්බින්නෙක
transmission / gear / ගියර්
crazy / mad / ලූස්
math / maths / මැත්ස්
motorcycle / motorbike / මෝටබයික්කෙක
zip code / post code (තැපැල් අංකය)
railroad / railway / රේල්පාර
round trip / return ticket (ආපසු එන්නත් එක්ක ගන්නා ටිකට් පත)
one way ticket / single ticket / තනි ගමනට ටිකට් පත
sedan car / saloon car (පසුපස ඩිකිය ඇති කාර්)


wench / spanner / රින්ච්චෙක / ස්පැනර්රෙක
liability insurance / third-party insurance / තර්ඩ් පාටි ඉන්ෂුවරන්ස්
schedule / timetable / ටයිම්ටේබල්
windshield / windscreen / වින්ස්ක්‍රීන්නෙක
zipper / zip / සිප්පෙක

අපට වැඩිපුර හුරු පුරුදු බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසිය වුණට අපි ඇමරිකන් ස්වරූපයේ වචනත් භාවිතා කරනවා. අලුත්නි එක් වන වචන සඳහා විශේෂයෙන් ම මේ තත්වය දකින්න ලැබෙනවා. ජාත්‍යන්තර ඉංගිරිසියක් වර්ධනය වීමත් එක්ක ඇමරිකන් හා බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි අතර වෙනස අවම වෙමින් තිබෙනවා.

ඇමරිකන් හා බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි අතර සුළු ව්‍යාකරණ වෙනස්කම් ද දකින්නට ලැබෙනවා.

මේ ලිපිය වෙන අයත් එක්කත් බෙදා ගන්න. උපුටා ගන්නවා නම් ‍මෙතැනින් ගත් බව කියන්න

ඔබගේ අදහස් අපි මහත් සේ අගයමු. නිර්නාමිකව හෝ අදහස් පළ කිරීමට අවස්ථාව ලබා දී තිබෙන්නේ එම නිසා ය. එහෙත්, එය අපහරණය නො කිරීම ඔබ‍ගේ වගකීමකි. අසභ්‍ය යයි සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ පිළි ගැනෙන වචන සම්බන්ධයෙන් සදාචාරවාදී නො වන මුත්, අනුන්ට අපහාස කිරීම සඳහා එවැනි වදන් භාවිතා කර තිබෙන අවස්ථාවලදී ඒවා ඉවත් කිරීමට සිදු වන බව කරුණාවෙන් සලකන්න. එසේම, නීතිමය ගැටලු මතු කරන අදහස් පළ කිරීම් ද ඉවත් කරනු ලැබේ. අදහස් පළ කිරීම සම්බන්ධ කාරණාවලදී සංස්කාරක වගකීම් සමග සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම බලාපොරොත්තු වෙමු.

16 comments:

  1. thanks api nodanna deyak kiyaa dunnata

    ReplyDelete
  2. sedan car කියන්නේ දොර හතරේ මෝටර් රථ හැඳින් වීමට (ඩිකිය තිබුනත් නැතත්) නොවේද?

    ReplyDelete
    Replies
    1. නැත. දොර හතරක් තිබුණත් පස්ස නැති (ඩිකිය නැති) කාර් හැච්බැක් නමින් හැදින්වේ.

      Delete
  3. පැරා මෙච්චර සුන්දර ලිපියකින් ඉංග්‍රීසියෙ නොදන්න දේ කියා දෙන ගමන් සිංහල අනුභව කරපු එක අනුමත කරන්න බෑ. උදාහරනයක් විදියට "කිව්වෙක" වෙනුවට "පෝළිම" වගේ වදනකින් අරුත පැහැදිලි කරානම් තව අගෙයි.

    තව මට දැනෙන අඩුපාඩු කිහිපයක් මේ.

    stove කියන්නෙ ගෑස් කුකරය විතරක් නෙමෙයි. ඕනෑම උඳුනක් stove එකක්. ගෑස් ලිපක් gas stove එකක් වෙනකොට විදුලි උඳුනක් electrical stove එකක් වෙනව.

    ඒ වගේම තමා කැරවැන් = ට්‍රේලර් කියන එකත් පිලිගන්න අමාරුයි.

    ReplyDelete
  4. මා දන්නා පරිදි ඇමරිකන් ඉංග්‍රීසි ව්‍යවහාර උෟරුවත් යම් පමණකට වෙනස්. ඔවුන් බොහෝ වෙලාවට 'a' කාරය යෙදෙන වචන ශබ්ද කරන්නේ 'අ' වෙනුවට 'ඇ' යනුවෙනුයි. උදාහරණයක් ලෙසට banana යන්න බ්‍රිතාන්‍ය (ලංකා) ඉංගිරිසියේ 'බනානා' යනුවෙන් ශබ්ද කලත් ඇමරිකානු ඉංගිරිසියේ ශබ්ද වන්නේ 'බැනෑනෑ' යනුවෙනුයි. තවත් උදාහරණයක් ලෙස I can't යන්න 'අයි කෑන්ට්' ලෙසට ඇමරිකානු ඉංගිරිසියේ ශබ්ද වේ.

    ReplyDelete
  5. මගේ යාලුවෙක් රේස් දාල මලා.

    ReplyDelete
    Replies
    1. උඩ දාල තියන කාටුන් එක ඔබ වෙනුවෙනි

      Delete
  6. ti වලින් ඉවර වෙන වචන උච්චාරණයෙදිත් බ්‍රිතාන්‍ය සහ ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි වල වෙනසක් තියනවා නේද?

    multi - මල්ටි - මල්ටයි
    anti - ඇන්ටි - ඇන්ටයි
    semi - සෙමි - සෙමයි

    ReplyDelete
  7. advice - noun
    advise- verb

    ReplyDelete
    Replies
    1. මමත් හිතන්නෙ මේක හරි, advice සහ advise කියන්නේ ඇමෙරිකන් සහ එංගලන්ත ව්‍යවහාරයේ වෙනසක් නෙමෙයි advice = උපදෙස , advise= උපදෙස් දෙනවා

      Delete
    2. පැරා සල්ලි අරං පරිවර්ථනය කරන්නෙත් මෙහෙමද දන්නේ නැහැ?

      Delete
    3. -ce සහ -se භවිතයට හොඳ උදාහරණයක් Defence = UK , Defense=US

      Delete
    4. මමනං පැරකුම් සර්ට කියල තමයි කරවා ගන්නේ.

      Delete
  8. para = road (මතුගම පාර)
    හීක්ස් ඉ ඊ ...ඊ ඊ....

    ReplyDelete
  9. Almirah වගේ වචන ලංකා ඉංගිරිසි කිව්වට අපට ලන්දේසි හා පෘතුගීසි වලින් ආපු වචන සෙට් එකක් තියනවා. ජනේලය, කසාදය, කමිසය, කළිසම, කක්කුස්සිය, කන්තෝරුව, කපරාරුව වගේ. ගූගල් එකෙත්, මයික්‍රො සොෆ්ට් ඔෆිස් සොෆ්ට්වෙයා වලත් ඩිෆෝල්ට් තියෙන්නෙ ඇමරිකන් ඉංග්ලිෂ් නිසා සමහර අය හිතනව ඒක තමයි නිවැරදි ස්පෙලින් කියල. ඒත් අපට යටත්විජිත සමයෙන් උරුම වුනේ UK හෙවත් එක්සත් රාජධානිය භාවිතා කරන ඉංගිරිසියයි. දිනය යොදන ක්‍රමයත් වෙනස්නෙ පැරා. බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රිසි වලදි දිනය, මාසය, වර්ෂය ලියනවා. ඇමරිකන් ඉංග්‍රිසි වලදි මාසය, දිනය, වර්ෂය විදිහටයි ලියන්නෙ. සිංහල ක්‍රමය වෙන්නෙ වර්ෂය, මාසය, දිනය ලෙසින් යෙදීම.
    මට හිතෙන්නෙ ඇමරිකන් කාරයා බ්‍රිතාන්‍යෙයන් ස්වාධීන වෙන්න හිතාගෙනයි ඔය වෙනස්කම් මුලින්ම කරන්න ඇත්තෙ. වාහන පැදවීමට දකුණු පැත්ත තෝරාගෙන හැකි සියල්ල වෙනස් විදිහට කරන්න උත්සාහ කරල තියනව වගෙයි.
    මම දන්නෙ නැති දෙයක් මේක. පර්ස් එකයි වොලට් එකයි එක වගේද?

    ReplyDelete

මාතෘකාවට අදාළ නැති හා වෛරී අදහස් ඉවත් කිරීමට ඉඩ ඇති බව කරුණාවෙන් සලකන්න.